Na początku XX wieku Boston był tętniącym życiem węzłem przemysłowym, a melasa stanowiła kluczowy surowiec nie tylko w produkcji rumu, ale przede wszystkim etanolu wykorzystywanego do wytwarzania amunicji podczas I wojny światowej. To właśnie pośpiech wojenny i chęć zysku doprowadziły do wybudowania w 1915 roku gigantycznego zbiornika, który na zawsze zmienił oblicze dzielnicy North End.
Miejsce eksplozji – na środku obok jasnego magazynu widać pęknięty zbiornik
15 stycznia 1919 roku, około godziny 12:30, stalowy obiekt magazynowy znajdujący się przy Commercial Street 529 uległ katastrofalnej awarii strukturalnej. Zbiornik należący do Purity Distilling Company miał 15 metrów wysokości i 27 metrów średnicy. W chwili zawalenia mieścił około 8,7 miliona litrów melasy, która została dostarczona zaledwie kilka dni wcześniej z cieplejszych rejonów Karaibów. Nagły wzrost temperatury otoczenia (z -17°C do ok. 4°C) spowodował fermentację i wzrost ciśnienia gazów wewnątrz konstrukcji, co ostatecznie rozsadziło nieszczelne nity.
 |
| Zbiornik na melasę przed pęknięciem w 1919 r. |
 |
| Uszkodzenia linii kolejowej Boston Elevated Railway spowodowane pęknięciem zbiornika i powodzią |
W wyniku powodzi zginęło 21 osób, a około 150 odniosło obrażenia. Ofiary, wśród których byli pracownicy portowi, dzieci i konie, ginęły wskutek urazów wielonarządowych lub uduszenia w gęstej mazi, która po ostygnięciu szybko twardniała. Akcja ratunkowa była niezwykle trudna; ratownicy brodzili w mazi po kolana, próbując wydobyć ocalałych. Operacja sprzątania wymagała zaangażowania ponad 300 osób i trwała kilka miesięcy. Wykorzystywano słoną wodę z portu, która najlepiej rozpuszczała cukier, oraz piasek do wchłaniania pozostałości. Legenda głosi, że przez kolejne dekady w upalne dni w North End wciąż można było poczuć zapach melasy.
Późniejszy proces sądowy trwał sześć lat i był jednym z największych w historii Massachusetts; przesłuchano ponad 1000 świadków i przedstawiono 3000 eksponatów. Purity Distilling Company próbowała argumentować, że zbiornik został wysadzony przez anarchistów, jednak audyt techniczny wykazał, że stalowe ściany były zbyt cienkie i wykonane z wadliwego materiału. Sąd orzekł zaniedbania konstrukcyjne i brak testów bezpieczeństwa. Wydarzenie to stało się fundamentem nowoczesnego prawa budowlanego w USA, wprowadzając wymóg certyfikacji inżynierów oraz obowiązek zatwierdzania planów technicznych przez urzędy miejskie, co stało się standardem w całym cywilizowanym świecie.
📌 Źródła